top
logo

Google Reklamları


Kimyasal Silahlar ve Koruyucu Önlemler PDF Yazdır e-Posta
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 9
ZayıfEn iyi 
Prof. Dr. Mehmet YAMAN tarafından yazıldı   
Perşembe, 29 Ocak 2009 17:11

 

KİMYASAL SİLAHLAR &

KORUYUCU ÖNLEMLER

Prof. Dr. Mehmet YAMAN

Fırat Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü, Elazığ

 

Öldürmek ve etkisiz hale getirmek amacıyla kullanılan yüksek zehirlenme potansiyeline sahip kimyasal maddeler kimyasal silah veya kimyasal savaş ajanları olarak adlandırılmaktadır. Kimya alanındaki gelişmelere bağlı olarak kimyasal silahların gelişmesi 18. yüzyılın sonlarında başlamış, ancak 19. yüzyılın son yarısına kadar fazla miktarda üretilememişlerdir.

1907’ de Avrupa Devletleri zehirlerin savaş ajanı olarak kullanılmasını yasaklamışlar ancak 1912’ de kargaşayı kontrol amacıyla sivil halka karşı etilbromasetat (EBA)’ı kullanmışlardır. İlk göz yaşartıcı gazı Fransızlar 1914’ te uygulamışlardır. 1915’te Almanlar 6.000 adet büyük silindirden yayılan 150 ton klor gazıyla Belçika’ ya saldırmış ve 15.000 kişilik Fransız tümeninden 5.000 kişiyi öldürmüş, 10.000 kişiyi de yaralayarak ilk büyük gaz saldırısını gerçekleştirmişlerdir. Almanlar daha sonra klor yerine fosgen (COCl2), ardından da hardal (S(CH2CH2Cl)2) gazını kullanmışlardır. 1. Dünya savaşında gaz saldırılarının bilançosu 113.500 ton kimyasal gaz, 91.000 ölü ve 1.300.000 yaralıdır. Bu nedenlerle 1925’te 42 ülkenin imzaladığı bir protokol ile kimyasal silahların savaşta kullanılması yasaklanmış, ancak 1936-37’de İtalyanlar Habeşistan’a karşı sivil halk da dahil defalarca hardal gazı kullanmışlardır. Ayrıca Alman’lar fosgen gazının karakteristik  koku, kısa kalıcılık süresi gibi özelliklerinden farklı olarak kokusuz, daha uzun süreli kalıcılığı olan ve daha etkili olan sarin (CH3-POOF-CH(CH3)2) ve tabun gibi sinir gazlarını 1936-38 li yıllarda geliştirmiş ve 10 binlerce ton stoklamışlardır. 1963-67 de Yemen savaşında diğer gazlarla birlikte hardal gazı da kullanılmıştır. 1950 lerin ortalarında sarine göre 10 kez daha toksik ve hızlı öldüren V ajanları geliştirilmiş ve 1958 de V ajanlarına uzun süreli kalıcılık özelliği kazandırılarak son derece tehlikeli bir kimyasal ajanı olan VX kod adlı kimyasal silah geliştirilmiştir. 1968’de ABD, Vietnam  savaşında daha etkin, daha toksik ve daha uzun süreli kalıcılığı olan yeni geliştirdiği VX gibi ajanları kullanmıştır.

Sovyetler Birliği kimyasal ajan stoklarının 270.000-360.000 ton olduğu hesaplanmasına karşın 1989 daki Paris konferansına katılıp anlaşmayı imzalarken stoklarını 45.000 ton olarak bildirmiştir. ABD nin elindeki sinir gazı stoklarının Dünya nüfusunu 4.000 katını öldürmeye yeterli olduğu bildirilmektedir. Bu bilgiler; caydırıcı ve propaganda amaçlı olması ihtimalinin yanı sıra ellerindeki ileri teknoloji ve bilgi birikimi dikkate alındığında normal olduğu anlaşılacaktır. 1970 li yıllardan itibaren basın organları aracılığıyla Kimyasal silahların Laos, Kamboçya, Vietnam, Afganistan, Irak-İran ve Çeçenistan’ da kullanıldığı anlaşılmaktadır. 1969-1986 arasında en az 40 saldırıda bu silahların kullanıldığı belirtilmektedir. Hatta son zamanlarda basında yayınlanan haberlere göre İngiltere ve Sovyetler Birliği gibi bazı ülkelerin deneme amacıyla kendi halklarına karşı da kimyasal silahları kullanmışlardır.

           Karmaşık teknoloji gerektirmemesi ve maliyetinin düşük olması nedeniyle III. Dünya ülkeleri de kimyasal silahları üretmeye başlamışlardır. 1 km 2 lik bir alanda  yapılacak geniş çaplı bir operasyonun maliyeti konvensiyonel silahlarla 2.000, nükleer silahlarla 800, kimyasal silahlarla 600 ve biyolojik silahlarla 1 dolardır. Dolayısıyla kimyasal silahlar,

nötron bombasından daha az ekonomik yıkıma neden olan bir kapitalist silahı ve fakirin atom bombası olarak değerlendirilmektedir.

           Kimyasal silahlara karşı korunma tedbirleri arasında 19. Yüzyılın başında kullanılan sodyum hipoklorit, sodyum karbonat ve gliserin karışımına daldırılan gazlı bezden oluşan basit solunum aygıtları ve gaz maskeleri bugün de önemini korumaktadır.  Gaz maskeleri 6-8 yaştan itibaren kullanılabilir. Daha küçük çocuklar için özel yapılmış koruyucular kullanılmalıdır.  Koruyucu önlemler arasında yer alan koruyucu giysiler ve özel hazırlanmış kollektif sığınakların olmadığı durumlarda, sivil halk evin bir odasının pencere ve kapı çerçevelerini bantlamak, sarı ikazda pencere ve kapı kenarlarına sulandırılmış çamaşır suyu ile ıslatılmış havlu v.b. yerleştirmek, cilde bulaşan zehiri derhal temizlemek, giysilere zehir bulaşmışsa onları hemen çıkarmak, zehir bulaşmış açıkta duran su, yiyecek v.s. gibi herşeyi kullanmayıp imha etmek ve hasta veya eşyaya dokunurken kalın kauçuk eldivenler giymek gibi önlemleri alması halinde hayatta kalma şansını arttırır. Örneğin Sarin ciltten 2 dk içerisinde uzaklaştırıldığında yaşama şansı % 80 iken 5 dk sonra bu işlem yapılırsa şans % 5’ e iner. Cilt üzerindeki toksik maddeyi uzaklaştırarak absorpsiyonunu önlemek (dekontaminasyon) için su, sıvı sabun, sabunlu su, sodalı su, bikarbonatlı su, buğday unu kullanılabilir.  Hipokloritli su (100 kez seyreltilmiş çamaşır suyu:1 çorba kaşığı çamaşır suyuna 2 litre su eklenerek hazırlanır) sinir gazları, yakıcı gazlar, kan gazları ve fosgene karşı etkilidir. Bazı kimyasal silahların özellikleri aşağıda görülmektedir.

 

Özellik                                 Sarin                        VX                Fosgen                      Hardal

Uygulama Şekli                              Buhar, Sprey             Sprey             buhar             buhar, Sprey

Sudaki çözünürlüğü(20 oC)    %100                       %1-5             orta                Çok az

20 oC deki Uçuculuğu           12 g/m3                               3-18 mg/m3    6.37 g/m3       630 mg/m3

20 oC de fizikse hali              sıvı                           sıvı                gaz                sıvı

10oC de yağmurlu, orta derecede

rüzgarlı havada kalıcılık süresi           15-60 dk                   1-12 saat        birkaç dk        12-48 saat

Önemli zayiat verici

Konsantrasyon                                100 mg-dk/ m3                     10 mg-dk/m3  1600 mg-dk/m3         100 mg-dk/m3

Son Güncelleme: Perşembe, 29 Ocak 2009 17:15
 

bottom
top

Son Haberler

En Sevilenler


bottom

Destekleyen Joomla!. Designed by: Free Joomla Template, YourSite hosting. Valid XHTML and CSS.